Saglık

Sargı Nedir Ne Değildir ? Pratik Sargı Yöntemleri

Sargı Nedir Ne Değildir ? Pratik Sargı Yöntemleri Sargıda Dikkat Edilecek Noktalar

Herhangi bir yaralanma, kırık ve çıkık vakasından sonra vücud organlarını bağlamak üzere (sargı) dediğimiz vasıtalara ihtiyaç vardır. Sargılar çeşitli cinsteki bezlerden yapılırlar.

Fakat en çok kullanılanları eczahanelerde bulunan ve muhtelif genişlik ve uzunluklarda olan gaz bezinden yapılmış sargılardır.

Yaralann üzerine konacak sargılar mikropsuz bir hale ge­tirildikten sonra kullanılırlar.

Faniladan yapılmış elastik bir takım sargılar da vardır ki, bunlar daha ziyade organ üzerinde sabit ve oldukça sıkı bir sargı icabettiği zamanda kullanılırlar.

Sargıyı sarmaktan maksat, yarayı mikroplardan ko­rumak, çıkık veya kırık or­ganı tesbit ve muhafaza et­mek, bunların kımıldamasına ve hareket etmesine mâni ol­mak ve kanamayı durdurmak esasına dayanır. Sargıların uzunluk ve genişlikleri sarılacak vücut bölgesine göre deği­şir.

Sargı Nasıl Sarılmalıdır ?

Herhangi bir organa sargı sarmak istendiği zaman yu­varlak bir yumak halinde toplanmış olan sargı sağ ele alınarak ucu sol elle tutulur ve sarılacak yerin üzerine konur. Sargı ucu­nu iyi tesbit etmek için o yerde iki üç tur yapılarak düzgün bir tazyik yapılıp iyi sarılması temin edilir.

Kol veya bacak sarılacaksa, sargının sarılmasından önce organ herhangi bir yastık veya bir başka cisim üzerine yaslana­rak askıya alınmalıdır.Sargıyı güzelce sardıktan sonra, onun nihayeti ya bir çen­gelli iğne veyahut flasterle tutturulur.

Eğer ikan durdurmak gibi bir lüzum yoksa, sargıyı sıkı sarmak doğru değildir. Tutacak kadar bir tazyik yeter. Çok sıkı sargılar kan dolaşımına engel ohır. Organda ağrılar hasıl eder. Kan durdurmak isteniyorsa, sargı sıkı sanlır. Kan akma­sı zail olunca gevşetilir.

El ve ayak bilekleri sarılacaksa, parmaklan beraber sar­mak uygun olmaz. Mümkün olduğu kadar parmaklar serbest bırakılmalıdır ve bunlar vasıtasiyle kan dolaşımının yolunda olup olmadığı kontrol edilebilmelidir. Parmaklarda kızarma veya morarma görüldüğü zaman sargının gevşetilmesi lâzımdır.

Sargı sarma şekilleri pek çeşitlidir. Fakat en çok kullanı- lanlan yuvarlak, helezoni, ters çapraz ve geri dönücü şekiller­dir.

Yuvarlak Sarğı

En basit sargı şeklidir. Yaranın etrafında sargı ile iki üç daire yapılır ve yara kapanmış olur. El ve ayak burkulmaların­da en çok bu sarma şekli kullanılır..

Helezon Sargı

El ve ayak eklemlerini ve kolun yukan kısımlarını sarmak için en pratik sargı şeklidir.Önceden yuvarlak şekilde bir sargı sanlır. Sonra ikinci tur, birinci sargının biraz yukarısına gelmek üzere ve gittikçe yuka- nya çıkılarak sargı tatbik edilir.

Ters Sarğı

Kol veya bacak gibi vücudun yuvarlak kısımlannı sarmak için ideal bir sargı şeklidir. Buradaki prensip, helezoni sargıdakinin aynıdır. Yalnız her turda sargı kemdi üzerine ters çevri­lip katlanarak devam edilir. Bunun için katlanacak sargı kısmı Üzerine sol elin baş parmağı konur. Sargıyı tutan sağ el, avuç içi yukarıda iken, aşağıya çevrilerek sargı kendi üzerine katlan­mış olur.

Bu sargıda sargı bezini yerinde tutmak için hafifçe çekerek sarmak lazımdır. Ters çevirmeden sonrada istenilirse bir defa da yuvarlak şekilde sargı tatbik edilir.

8 Şeklinde Sargı

Bu sargı şekli, nöbetleşe birbirini çaprazlayan eğri sargı şeklidir.Bu sargı, boyun, dizkapağı ve ayak bileği için en uygun olanıdır.

Çapraz Sarğı

Bu şekil, kol ve baldır için uygundur. Sargının esası kol ve baldırın sarılmasından sonra sargının kol için göğse, baldır İçin gövdeye intikal ettirilmesi ve oralarda nihayetlendirilmesidir.

Geri Dönücü Şekilde Sargı

Bu sargı önden arkaya veya arkadan öne doğru çevrilerek sarılan sargıdır. Organın orta çizgisinden başlanır. Ondan sonra sağ ve sol yanlara, nöbetleşe devam olunur. Sargıların uçlan yuvarlak şekilde sarılarak tutturulur. Bu şekil, bilhassa başı  sarmak için uygundur. Yalnız bir yardımcı olmadan tek başına  bir kimsenin bu sargıyı sarabilmesi biraz güçtür.

Parmak Nasıl Sarılır ?

Parmak yalnız bir kısmı sarılacak, parmak ucu sarılmıyacaksa, yuvarlak bir sargı yeterlidir o bölge için yeterli güvenliği temin eder. Bütün parmak  sarılacaksa, helezonik bir sargı sarmak lazımdır. Bu takdirde; parmak dibinden başlayarak ve sol elin parmaklariyle de yar­dım ederek geri dönücü bir sargı şekli tatbik olunur. Bundan sonra parmak dibinde nihayetlenen yuvarlak bir şekil ile sarma sona erdirilir.Bütün el, parmaklarla birlikte sarılacaksa, bileğe yukarı­daki gibi dönücü sargıdan sarılarak oradan işe başlanır.Yalnız parmaklar sarılacaksa, sargının genişliği (2) cm, el sarılacaksa, (5) cm, olmalıdır.

Kol Nasıl Sarılır ?

Sargı iki tur avuçtan geçtikten sonra kolim ön tarafına in­tikal ettirilir. Bundan sonra helezonî olarak sarmaya devam edilir. Kolun sarılması sırasında, helezonî sargının yerini ters sargı şekli alabilir. Dirseğe gelindiği zaman, sargı bezi dirseğin altından geçirilir ve eklem örtülünceye kadar (8) şeklinde sar­gı usulü tatbik edilir.Eklem hizasında sargı gevşek olmalıdır. Eklemden sonra ters sargı ve helezonî şekiller ile devam olunur.

Omuz Nasıl Sarılır ?

Omuz için en uygun sargı, çapraz şekildeki sargıdır. Kolun üst yansının biraz yukansmdan başlanır. İki yuvarlak turla sargının ucu tesbit edildikten sonra, eklem hizasında 8 şek­lindeki sargı usuliyle eklem sarılır. Bundan sonra, eğer sol omuz sarılırsa, sargı bezi sırta, sağ omuz sarılırsa, göğse inti­kal ettirilir. Koltuk altından yuvarlak şekilde göğüs sarıldık­tan sonra, hasta omuz üzerine dönülür. Bu sefer omuzla göğüs arasında 8 şeklinde sarıldıktan sonra başlangıçta olduğu gibi, sargı kola avdet ettirilerek sarmaya son verilir. Bu suretle has­ta omuz tamamiyle örtülünceye kadar devam olunur.

Baş Nasıl Sarılır ?

Baş sargılarında, geri dönücü tarzdaki sargı şekli tercih olunur. Sargının ucu alma ve orta çizgi üzerine konur. Sol elbaş parmağı ile uç oraya tesbit edildikten sonra bu çizgi üze­rinde arkaya doğru gidilir. Geri dönülür. Başlangıç noktasın­da sargıya dik olarak yuvarlak bir şekil tatbik edilerek orta çizgideki sarılmış olan kısım tesbit edilir. Sargı sonunda, iki yuvarlak sargı daha sarılarak bütün uçlar tutturulmuş olur.

Bu sargıyı saran kimseye yardımcı lâzımdır. Mümkünse, hastanın kendisi de yardımcılık yapabilir. Bu sargı için (5-7) santim genişlikte bir sargı bezi lazımdır.

Göz Nasıl Sarılır?

Göz oldukca hassa sargı ister ve bunun için enkolay olan (8) şeklindeki sargı türüdür. Eger ki sol göz sa­rılacaksa, sargılama işlemine ilk olarak alından veya kafanın yan tarafından başla­nır. Daha sonra ise kulakların önünden iki tur daha yapıldıktan sonra sargılama işlemi bitirilir. Sonra sargı bezi, kafa etrafında döndürülüp sağ kulağa gelinir. Buradan burun üzerinden ve sol göz ve sol kulak altından çaprazlanan sargı, yeniden alma kadar getirilir. Bundan sonra, yeniden kafa etra­fından yuvarlak olarak geçirilen sarma ile sargmm bir kısmı bitmiş olur.Bundan sonra, bir öncekinden daha yukarıda olmak üzere, bütün yukarıdaki sargı şekli tekrarlanır. Bu ameliyeye göz ta­mamen örtüiünceye kadar devam olunur. Ucu bir çengelli iğne ile tutturulur.

Ayak Nasıl Sarılır ?

Ayak bilek -kısmından sarmaya başlanır, önceden ayak sır­tından sonra ayak tabanından geçen (5) santim genişliğindeki sargı ve geri dönücü usul ile, tabandan yeniden sırta dönülür, îlk önce orta çizgiden başlanır. Birinciyi bastıracak şekilde çaprazlanarak bir sağa ve bir sola olmak üzere geri dönücü usu) ile tekrarlanır Ayak örtülünce beş, altı turluk yuvarlak bir sargı ile önceden sarılmış olan yerler sağlamlaştırıldıktan sonra, ayak bileğine gelinir. Oradaki yuvarlak usul tekrarlanarak sarmaya son verilir. Ayak bileği ile birlikte sarmak sağlam olmasını temin eder….

Bacak Nasıl Sarılır ?

Tıpkı dirsek gibi ve (8) şeklindeki sargı usuliyle sardır. Burkulmalarda bu sargı sıkı sarılmalıdır.

Diz Nasıl Sarılır ?

Tıpkı ön kol gibi ve ters sargı usuliyle sarılır. “Bu sargı için (7-8) santim genişliğindeki sargı bezi lazımdır.Şişme tehlikesi varsa, gevşek sarmak daha doğrudur.Diz kapağın bir altından, bir üstünden olmak üzere yuvar­lak sargı ile işe başlanır. Sonra dizi çevreleyecek şekilde (8) sargı ile eklem örtülünceye kadar devam olunur.

Baldır Nasıl Sarılır ?

Baldırın biçimine en uygun sargı, helezon! şekildir. Bunun için (8-10) santim genişliğinde bir sargı bezi kullanılır. İsteni­len noktadan başlanıp iki yuvarlak sargı sarıldıktan sonra, kol sargısında söylenen usul ile, devam olunur. Baldıra çapraz sar­gı sarmak da mümkündür.

Takke Şeklinde Sarğı

Baş ve çene için kullanılır. Bunun için (10-12) santim ge­nişliğinde ve (60-90) santim uzunluğunda bir sargı bezi lâzım­dır. Sargı bezi uzunlamasına ikiye katlanır. Kat yerinden lü­zumlu uzunluğa kadar, iki eşit kısma ayrılacak şekilde kesilir. Kesilen kısım alma, enseye ve çeneye takke gibi oturtulduktan sonra kesik uçlar çaprazlanarak alından, enseden veya çeneden bağlanır.

Üçgen Şeklindeki Sargı

Üçgen şeklinde bükülmüş bir bez veya mendilden faydala­ndır ve yerine göre uygun usullerle sarılır.

(T) Şeklinde Sargı

Bu sargılar bez, gaz bezi veya faniladan (T) şeklinde yapıl­mıştır. Çift (TT) şeklinde de olabilirler. Bunlar tenasül organ­larının dış kısımlarındaki pansumanları tutturmak için kulla­nılır.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı