Teknoloji&Bilim

Bilim ve Teknoloji Arasındaki Fark

Bilim ve Teknoloji Aynımı Anlamımı İfade Eder

Efendim, nasıl bir Hacivat ile Karagözü, Aslı la Keremi, kuru fasulye ile pilavı veya Tom ve Jerry’yi hep birlikte kullanıyor, bunları artık bütünleşip yekpare olmuş objeler olarak görüyorsak, bilim ve teknolojiyi da hep aynı kefeye koymaya, sanki eş anlamlılarmış gibi kullanmaya alışmışız, öyle ki TÜBİTAK’tan tutun da bu konuyla ilgilenen bakanlığın ismine kadar, bilim ve teknoloji adeta Jackie Chan ve Chrfs Tucker kadar bitirim bir ikili olmuşlar.

Geleceğin mühendis adayları olarak, bu iki önemli insanlık ürününün farklarını bilmenin karşı cinsle olan münasebetlerimiz veya son dakikada ders çalışmala­rımız kadar önemli olduğu kanaatindeyim. Bu yazıda öncelikle bilim ve teknolojinin tanımları ve amaçların­daki farklardan bahsedip bunları kendi bilgim dahilinde örneklerle açıklamaya çalışacağım.

Örneğin, ‘Dünya düzdür’ ifadesi fevkalade bilimsel bir ifadedir, çünkü gözlem raporlarıyla (Eratosathenes’in milattan önce 240 yılında yapmış olduğu deneyi tekrarlayarak) anında denetlenebilir ve doğru oltmadığı; gösterilebilir Bu aşamada, bu iddiayı ortaya atan kişi hemen bu iddiasından vazgeçmeli ve eldeki yani gözlem raporlarını da kapsayacak yani bir iddia ortaya atmalıdır, masala, diyebilir ki ‘dünya yuvarlaktır. Bu da herkese mantıklı gözükebilir, hatta herkes bu iddianın kesinlikle doğru olduğunu benimseyebilir, örneğin 18. yüzyılda Newtonun hareket kanunlarının gördüğü tepki böyle olmuştur. Hatta o dönem bu kanunlar  o kadar yaygın olarak kesin doğru kabul edilmişlir ki kendisine ilahi güçler bile atfedilmiştir.İskoç şair Alexander Popa, Nevvton için şu beyiti yazmıştır.

 “Neture and Nature’s laws ley hid in light God said, Let Nevvton bel and all was night”

Dışarıdan bakanların ona atfettiği karmaşıklığın aksine bilim, sonuçları gözlem raporlarıyla denettenebilen har şayi kapsar Bu açıdan bakıldığında anlaşılması güç denklemlere veya alengirli matematiksel ifa­delere gerek olmaksızın bu denetlemeye tabi her türlü bilgiye bilimsel bilgi denebilir.

Ancak bilimsel bilginin fıtratında’ kesin doğruya ulaşmak yoktur Ne zaman ki bti çıkıp da dünyanın o kadar da yuvarlak olmadığı (aslında geoit olduğunu) veya Nevvton’un ışık hızına yakın hızlarda hareket eden cisimlerin doğasını yeteri kadar iyi aydınla­tamadığını gösterdiği zaman, herkesin gerçeğe daha yakın, daha fazla gözlem raporunu açıklayan bu yeni bilgileri benimsemesi gerek­mektedir. Ancak bu bilgilerin de tam doğru olmadığını ve bir gün muhakkak onların da yanlışlanacağını akıllarından çıkartılmaması gerekir.

Einstein’in bu konuda güzel bir sözü vardır

“All our science, measured against reality, is primitive and childlike-yet it is the most precious thing we have’’

Bu noktada, bilimsel bilginin bu asimetrikliğini görmek önemlidir: Bilimsel bilgi yanlışlanabilir ancak asla doğ­allanamaz. Derslerde analitik çözümlemelerde kullanığımız bütün formüller ve denklemler yanlıştır. Daha doğrusu yanlış adayıdır’. (Bu yüzden eğer, daha fazla gözlemi açıklayan bir alternatif sunamıyorsanız o sorudan 0 almanız şimdilik normaldir.)

Velhasıl kelam, bilimin amacı için yukarıda bahsedilen­lere de bakılarak doğanın nasıl işlediğini gerçeğe en yakın şekilde göstermek, doğanın foyasını ortaya çı­karmak denebilir. Gerçekten de genellikle safi merak duygusuyla beslenen bilim insanlarının faaliyetlerinin yegane amacı budur. Temelde, bir bilim insanı elde ettiği bu yeni bilgileri insanlığa hediye ettikten sonra, bunların ne gibi alanlarda kullanılabileceğini düşün­mez. Bu konuda son dönemin meşhur fizikçilerinden Richard Feynman’a atfedilen (ancak muhtemelen kendisinin hiç söylemediği) güzel bir söz vardır:

Doğa ve kanunları gecenin içinde saklıdırla:Gerçeklikle karşılaştırdığında, bilimde vardığımız düzey ilkel­dir. çocuk oyuncağıdır.

Bilim seks gibidir; pratik sonuçlan vardır;ancak hiçbirimiz bunun için yapmıyoruz.

İşte teknoloji te bilmin amaçsal açıdan ayrıdığı en önemli noktalardan biri budur. Doğayı insan arzuları doğrultusunda manipüle etme amacı güden teknoloji te bilimin sonuç ürünleri bambaşkadır. Teknoloji, ortaya arzulanınız yönünde bir ürün veya bir teknik koymayı amaçlarken; bilim yalnızca orada duran ger­çeğe bir adım daha yaklaşma amacı güder. Ayrıca bu noktada bir şeyi de vurgulamak istiyorum. Teknoloji­den bahsederken, yönlendirici güç olarak arzu yarine ihtiyaç kelimesini kullanmak kanımca hiç de doğru değldir. Zira insanın doğası gereği artı bir değer ekle et­menin verdiği arzu tatmini bir ihtiyacı karşılamaktan çok daha kuvvetti bir itici güçtür. Hiçbirimizin doğamız gereği teknolojik ürünlere itaysa yoktur, onlar olma­dan da bittabi yaşayabiliriz. Ancak doğayı içinde yaşa­maktan haz duyacağımız yönde manipüle edip, yeni­den kurmak biz yaşamamızı anlamlandırmada önemli bir temel oluşturmaktadır. Bu sebepledir kİ tek­noloji bilimden çok daha önce doğmuştur. Tarih öncesi çağlarda yontulan taşlar hsanltğın tk teknolojik Ürünle­ridir Komik gelebir ancak hayvanlar, kuşların yuva yapması, kargaların ve primallann alet kullanması gibi teknolojik faaliyetler yürütürier. Demem o ki, doğayı mampüto etmek için asknda Nç da bimasl MgTye lüzum yoktur insanlar bin yıllardır doğanın suyolanra manipüle edebüyor, yaşam yertehne su halan döşe­yebiliyor. akarsu ve nehirlerden mekanik enerji side edebiliyor iken; şurada akışkanlar mekaniğinin bilimsel temelleri atılalı, Navier-Stokes denklemleri geliştirileli iki yüzyıldan az zaman geçmiştir.

Nasıl yeni bir bilimsel bilgi şu anki gözlem raporlarıyla ideal gerçek arasında bir köprü ise, teknolojik ürünler de şimdiki hayatımız ile sonsuz mutluluk, sonsuz huzur, sonsuz sağlık arasında bir köprüdür. Tekrar etmekte fayda var ki buna ihtiyaç demek çok manazı­dır Zira böyle diyecek olursak devamlı ilerleyen bu sü­reçte ihtiyaçların sürekli dönemin şartlarına göre gün­cellenmesi gerekmektedir. Misal, bin yıl sonra belediye otobüslerinin yerini ışınlanma aldığında, herkes günde 15-20 sefer Taksim Sarıyer arasında ışınlanma ihtiyacı hissedebilir.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın

Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı