Anne Çocuk

ÇOCUĞUN İSDEDİĞİ MESLEK

ÇOCUKLARDA MESLEK SEÇİMİ VE ALİNİN ETKİSİ

ÇOCUKLARDA MESLEK SEÇİMİ VE ALİNİN ETKİSİ;SİZİN DEĞİL ÇOCUĞUN İSDEDİĞİ MESLEK

Çevremizde çok vardır, “Ben aslında bu mesleği istemiyordum, ama ailem istediği için bumeslekteyim.” diyenler…Aslında pilot olmak istediği halde avukat olan, sporcu olmakisterken finansçı olan bir çok kişi görebiliriz…

Peki bu neden böyle? YEDAM Psikoloğu Mehmet Fatih Öncü ile mesleki seçime etki eden iç ve dış faktörleri konuştuk.

Meslek seçiminin bireyin toplumsal rolü, sosyal yaşantısı ve her şeyden önce nasıl bir hayat sürdüğü üzerindeki büyük etkisi su götürmez bir gerçektir. Edison’un, “Sevdiğiniz bir işi meslek edinirseniz, hayatta bir gün dahi olsa bir işte çalışmış olmazsınız. Ben hayatta bir gün dahiişte çalışmadım. Çalışmalarımın tümü sadece keyif ve mutluluktan ibaretti.’’ sözü meslek seçiminin ne kadar büyük bir öneme sahip olduğunu gözler önüne sermektedir.İşe gittiği her sabah zorla kalkan,günün bitmesini iple çeken, iştekendini yorgun ve mutsuz hissedenbireylerin yanlış meslek seçimiyaptığı ya da bir şekilde yanlış meslek seçimine itildiği bilinen bir gerçektir.Meslek seçiminde yetenek, ilgi, iş bulma imkanları, değerler gibi pekçok faktör bulunsa da bunlardan en önemlisi ailelerin meslek seçimi konusundaki tercih ve tutumları…Aileler çocuğun meslek seçiminde çoğu zaman dolaylı ve dolaysız olarak büyük öneme sahip oluyor.

EBEVEYN KENDİ HAYALİNİ ÇOCUKTA YAŞAMAK İSTİYOR

Meslek seçiminde en kritik dönemergenlik dönemidir. Bu dönemde üniversite tercih zamanı artıkgelmiştir ve ergenin hayatına yön vermesi için bir meslek, bir üniversite seçmesi gerekmektedir.Bu dönemde zihnini en çok meşguleden, kimlik arayışının en kritik ve önemli noktası meslek seçimidir.Psikolog Mehmet Fatih Öncü,ebeveynlerin sadece bu dönemdedeğil çok daha erken dönemlerden itibaren çocuğun meslek seçimini yönlendirebileceklerini belirtiyor:“Ebeveynlerin kendi isteklerini çocukları üzerinde gerçekleştirmek istemesinin en temel sebebi çocuklarını kendilerinin gelecekteki bir yansıması olarak görmeleridir. Yani geçmişte isteyipde gerçekleştiremedikleri hedefleri çocuklarının gerçekleştirmesini ya da alamadıkları kararları çocuklarının almasını isterler. Birdiğer ebeveyn modeli de, kendi yaptıklarının doğru ve uygunolduğunu düşünüp çocuğun meslek seçimindeki kararları dakendisi gibi vermesini isteyendir.

Yanlış yönlendirmeler yapmak yerine çocuğun motivasyonunu arttırmak çok önemlidir.Çocuk yetenek ve ilgialanlarını ne kadarortaya çıkarır vetanırsa o oranda doğrubir meslek seçimine yönlenecektir.

Ancak bu durum her zamansağlıklı değildir. Çocuğun kendibenliğini yaşamasını kısıtlarve bir anlamda çocuk kendiyaşantısını değil babasının ya daannesinin hayalindeki yaşantıyı yaşamaya başlar.” Öncü, ailelerin çocuğun meslek seçimine olan katkılarının doğru ve tutarlı bir şekilde yapılırsa faydalıolacağını ifade ediyor. Özelliklekimlik bunalımı ve bocalamayaşayan ergene yol göstermenin büyük önem arz ettiğini belirtenÖncü, konuyu şöyle açıklıyor:“Buradaki doğrudan kasıt elbette çocuğun yetenek ve becerilerine,uygun meslek seçimine katkıdabulunmaktır. Ancak ebeveynler maalesef gerek toplumda ki popülaritesinden dolayı, gerek gelecek kaygısından dolayı ya da geçmişte kendilerinin yapmak istediği ancak şu an yapamadıklarıbir mesleğe yönlendirmek adına çocuklarını yanlış mesleklere yönlendire bilmekteler. Bu yanlış yönlendirmelerin kaçınılmaz sonucu olarak, mesleklerinden keyif alamayan, yaptıkları işe inanmayan, yapmakta zorlanan hepsinden önemlisi yaptığıişten mutsuz olan bireyler yetişmektedir.”

ÇOCUĞUN YETENEKLERİ ÖNEMLİ

Psikolog Mehmet Fatih Öncü,ebeveynlerin meslek seçimindeki rolünün yönlendirici olmaktan çokkolaylaştırıcı olması gerektiğininaltını çizerek şöyle devam ediyor:“Çocuk yetenek ve ilgi alanlarınıne kadar ortaya çıkarır ve tanırsa ooranda doğru bir meslek seçimineyönlenecektir. Bu anlamda ebeveynlerin rolü çocuğun buyetenek ve ilgi alanlarını ortayaçıkarmasına yardım etmektir. Bunu yaparken çok dikkatli davranmalı;‘Ben başaramadım bari sen başar.’,‘Falanca kişinin çocuğu şunu yaptı gibi söylemlerden kaçınılmalıdır.

Elbette kendi meslekhayatlarındaki tecrübelerinin iyive kötü yanlarını paylaşabilirler,ancak bu yönlendirici değil fikirverici nitelikte olmalıdır. Örneğindünyaca ünlü Psikolog Burrhus Frederic Skinner’ın babası,oğlunun doğduğu ilk günlerdebir hukuk şirketi kurmuş ve buşirketin adını ‘Skinner ve Oğlu’koymuştur. Ancak Skinner kendi hayal ve yeteneklerinin peşinden giderek davranışçı psikoloji alanında dünyanın 1 numarası olmuş ve yaşadığıdöneme damga vurmuştur. Fakat maalesef her çocuk bu kadar şanslı olmayabiliyor. Bu anlam dayanlış yönlendirmeler yapmak yerine çocuğun motivasyonunu arttırmak çok önemlidir. Yaptıkları karşısında takdir edilmeyi bekleyen çocuk takdir edilmeli, ve olumlu yönleri vurgulanıp üzerine konuşulmalıdır.

VELİLER NE DİYOR?

Nihan Yılmaz (42), Finans Direktörü:“Meslek seçerken annemin baskısı ile karşılaştım; kendisi avukat olduğuiçin benim de avukat olmamı çok istedi ama ben farklı meslek seçtim.Çocuğuma asla baskı yapmam. Önemli olan onunmutlu olması.”

Bülent Türközü (42), İnşaat Mühendisi:“Babam İnşaatMühendisi olduğu için zaten bu mesleğin içine doğmuştum,kimse bu mesleği seç demedi ama yaşadıklarım gördüklerim seçimimi etkiledi. Çocuğuma mesleki bir müdahele yapmadım, yapmamda.”

Erhan Akkuzey (35), Yapı Market Sahibi:“Meslek seçiminde okul dönemim iyi olmadığı için iş hayatına atılmakzorunda kaldım. Babamın iş yeri olduğu için babamın mesleğini, yaniticareti seçtim. Zirahazır bir işmevcuttu. Çocuklarımamesleki seçimindeşu an içinmüdahele etmiyorumama öğrenimdurumunun iyi olması içinkendilerine öğütler veriyorum.”

Tülay Cebeci (43), Ev Hanımı:“Meslekseçimindeailemokumamadahikarşıçıktığıiçinçoketkilenmedim.Ama kendi uğraşlarımla üniversite sınavlarını kazandığımda baritıp kazansaydın dediler. Çocuğuma şu an bir mesleki yönlendirmeyapmıyorum, ama okulda başarısız olduğunda bile müdahale ediyorum,demek ki mesleki olarak da müdahale ederim gibi geliyor.”

Ferhat Çörtük (38), Muhasebeci:“Mesleki seçimimde ailemherhangi bir etki yapmadı, sadece babaannemfarklı meslek seçmemi istediğini söylemiştir. Çocuklarıma herhangi biryönlendirme yapmıyorum , kendi sevdikleri mutlu oldukları işi yapsınlarönemli olan onlarınmutlu olması.

PSİKOLOG MEHMET FATİH ÖNCÜ KİMDİR

1994 yılında Iğdır’da doğdu. Doğuş Üniversitesi İngilizce Psikoloji bölümünden 2017 yılında mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü sonsınıf öğrencisi. 2019 yılında Doğuş Üniversitesi Klinik Psikoloji dalında yüksek lisansını tamamladı.Öğrencilik yaptığısüre içerisinde 2015-2017 yılları arası Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nde gönüllü stajyer olarakçalıştı. Fransız Lape Ruhve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde staj yaptı. 2018Ocak ayından itibaren Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nde Uzman Klinik Psikolog olarak çalışıyor.

Zeynep TEMEL

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı