İnsan ve Yaşam

Erteleme Nedir ? Erteleme ye Nasıl Dur Diyebliriz ?

Erteleme ve Erteleme İle Başa Çıkmanın Yöntemleri

Ertelemenin Vazgecilmez Dayanılmazlığı ve Erteleme İle Başa Çıkmanın Yöntemleri

Hayat akıp geçiyor. Siz hala masanızı toplayarak kendinize uygun çalışma ortamı yaratmaya mı çalışıyorsunuz?Verilmesi gereken kararları, yapılması gereken işleri erteledikçe, onları zihnimizde biriktiririz. Kısa bir süre sonra bunlar, sırtımızı kamburlaştıran, bizi sürekli aşağı çeken ağırlıklara dönüşebilirler ve bu durum, sizde suçluluk; yetersizlik, çaresizlik, umutsuzluk duygularına sebep olabilir. Eğer erteleme alışkanlığınızın farkında ve bundan mustaripseniz, bu konuda yapabileceğiniz birçok şey var.

Bir şeylerden çok zor göründüğü için erteleyerek kaçıyor musun? Yapmadıklarınla ilgili başkalarının ne düşüneceği seni endişelendiriyor mu? Kendini suçluyor musun? Düşününce çok kolaymış gibi geliyor ama adım atamıyor musun? Hayatında sürekli bir şeyleri ertelemekten şikayetçi olan bir çok kişi ile çalışıyorum.

Benim bu alışkanlığı bırakmaya dair yaklaşımım, Amerikalıların “tough love” dedikleri cinsten: sert ve direk. Erteleme sorunun üstesinden gelmek için neden ertelediğini düşünmeyi , kendini analiz etmeyi bırak ve ertelediğin şeyleri yapmayı seç ve yap!

Bunu yapmak kolay mı? Eğer zihninizde söz geçirebiliyor ve karar vererek “yapmayı” seçebiliyorsanız, EVET. Yani aslında (çok klişe olacak ama) her şey beyinde bitiyor.

Tabii zihniniz, sabotajcılarınız da dahil çeşitli iç seslerinizin aynı anda konuştuğu karmaşık bir toplantı salonu ise ve en yüksek sesle konuşanlar sabotajcılarınız ise, size ertelemeniz için bahaneler yineleyen sesler daha yüksek çıkıyor olabilir. Ne olabilir bu sesler?

  • Hiç içimden gelmiyor! Size güzel bir haberim var, bir işi yapabilmek için içinizden gelmesi bir ön koşul değil. Koşulların iyi ya da kötü olması, bizim algımıza bağlı.

Duygularımızı ve davranışlarımızı koşullar değil, bu koşulları nasıl algıladığımız belirler. Algılarımızı değiştirmek de kendi gücümüz dâhilinde. Sizi yalnızca düşünce biçiminiz yıpratabilir. Bizler yalnızca bir durumun karşısındaki düşüncelerimiz altında eziliriz. Kendinize “içimden gelmiyor” demek yerine, “şimdi bu işi yapmaya vakit ayıracağım” deyin ve bir seçim yapın.

  • Bunu şimdi yapacak vaktim yok! Sonra yaparım. Bir işi yapmak istiyorsanız, onun için zaman yaratmanız gerekecek. Bunu, gününüzü düzenleyerek, sizi meşgul eden ve önemsiz şeyleri hayatınızdan çıkartarak, gerektiğinde çevrenizdekilere hayır diyerek yapabilirsiniz.

“Hiçbir zaman hiçbir şeye vakit bulamayacaksınız, eğer zaman istiyorsanız, yaratmalısınız.”

Zaman zaman mükemmeliyetçilik kisvesi altında işlerimizi erteleriz. Oysa o işi en mükemmel şekliyle yapmamız, hatta tamamını bitirmemiz gerekliliği yalnızca kendi zihnimizin verdiği bir karar, zaman zamansa çok afili bir bahanedir. Bu ayırımın farkında olmamız önemlidir. Ayrıca, “Şimdi,bu işin şu kısmını yapacak vaktim var,” diyerek işin tamamını ertelemek yerine, onu küçük parçalara bölmekle işe başlayabiliriz.

  • Çok sıkıcı! Yapacağınız işteki ilginçliği ve eğlenceyi bulun, ya da bunları siz ekleyin. Eğer bundan böyle yalnızca bu işi yapacak olsaydınız, nasıl ilerlerdiniz? Yapacağınız adımlara neler ekler, neler çıkartırdınız? Bu işi en iyi yapan kişi olma hedefiniz olsa, ilk adımınız ne olurdu? Özgünlüğünüzü ve yaratıcılığınızı çağırın.
  • Bir başlayabilsem, devamı gelir. Boşuna dememişler “Başlamak bitirmenin yarısıdır” diye. Bir işe başladığınız zaman, bir zihniyet değişimi içerisinden geçersiniz. Başladığınız bir iş geleceğe, yani kaygı ve korku dünyasına ait değil, şimdiye aittir. “Ya şu olursa?” gibi korku hikayeleri anlatmayı bırakıp, eyleme geçtiğinizde her şey çok daha hızlı ilerler.
Başlayabilmek için, işi tamamladığınızda nasıl hissedeceksiniz, bunu hayal edin. O işi tamamlamadan hemen önceki adımınız ne oldu? Ondan bir önceki adım ne? Bu şekilde ilk adımınıza kadar geri sayabilirsiniz. O ilk adımı atmak içinse tek zaman ŞİMDİ.

Ertelemenin altında neler yatıyor? Her birimiz için ertelemenin altında yatan farklı nedenler vardır. Bunlar tembellik, zaman planlaması yapamamak, yaptığı işte mükemmeli aramak, işleri önceliklendirme sorunu, nasıl yapacağını bilmemek, başarısız olma kaygısı, işi olduğundan daha zor olarak algılamak gibi genel nedenler olabildikleri gibi; size öznel, farklı nedenler de olabilirler.

Kendi nedeninizi keşfedebilmek için, içinize doğru bir yolculuğa çıkmanız gerekiyor. Bunu araştırırken, ertelemeyi hangi zamanlarda ve şartta sergilediğinizi fark etmeniz önemli. Hayatta neleri ertelemiyorsunuz? Neden ertelemiyorsunuz? Ertelemek için ortaya koyduğunuz nedenler, gerçekten aşılamayacak kadar büyükler mi?

Şimdi mi değil mi? Bir işi şimdi yapmayacaksanız, zihninizden çıkartın. Gidip bir yere yazın ve orada bırakın. Zihninizde gelecekteki işler için yer ayırmayın. Unutmayın, bir işin acil olup olmadığına karar verme hakkı sizindir. Ertelemenin içinde dün ve geriden geliyor olmak vardır. Bunu engellemek için anda yaşama becerinizi artırın.

Kendinize somut hedefler seçin. Eğer elinizde bu akşam 19:00a bir uçak bileti olsaydı, siz havalimanına gitmeyi öteleyecek miydiniz? Bazen net bir amacımız ve zaman çizelgemiz olması bizi ertelemekten alıkoyabiliyor. Bu yöntemi, ertelediğiniz işler için kullanabilirsiniz.

Hedefleri küçük parçalara bölün. Sürekli ertelediğimiz işler, biz erteledikçe zihnimizde kartopu gibi büyür ve altında bizi ezecek bir çığa dönüşür. Bir işin bütününü yapmaya vaktiniz olmayabilir ama onunla ilgili bir adım atmak için vakit ayırabilirsiniz. Elinizde ne varsa, onunla yola çıkın.

Bir işe, odaklanarak 10 dakika ayırarak kurgusal kaygılardan kurtulun ve işi daha kolay tamamlanabilecek küçük parçalara bölmeyi deneyin. Her parçayı tamamladığınızda, üzerini çizin, ya da bitirmiş olduğunuzu ifade eden bir şey yapın. (Örnek: Yanına “Bitirdim!” yazabilirsiniz.) Tamamlama hissi size hiç tahmin etmediğiniz kadar enerji verecektir. Yaptığınız bir plana uyduğunuzda kendinizi ödüllendirin.

Hayallerinizi gerçekleştirmek için eyleme geçmeniz gerekli, çünkü iyi niyet, zekâ ya da arzunuz, eyleme dönüştürmediğiniz sürece malesef hiçbir anlam ifade etmiyorlar.

Not:Eğerki ertelemeyi seviyorsanız, bunu kabullenin. Siz, ertelemeyi seven ve işleri son anda yapmakla motive olan biri olabilirsiniz. Bu durumda, ertelemeyi sevdiğinizi kabullenin. Eğer istemezseniz, buna olumsuz bir etiket yapıştırmanıza gerek yok. İşleri son anda yapmayı seven biriyseniz, kendinize bitirme tarihleri koymanızda ve bu konuda (kendinize ya da başka birine) taahhütte bulunmanızda fayda olabilir.

 Deniz Hüsrev Profesyonel Koç ve Pozitif Psikoloji Uzmanı

 

 

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı