Anne Çocuk

GENÇLER SANAL VE GERÇEK ORTAMDAKİ ARKADAŞLIKLAR TEHLİKELER

GENÇ'LER SANAL VE GERÇEK ORTAMDAKİ ARKADAŞLIKLAR SANAL DÜNYADAKİ TEHLİKELER

GENÇ NESİL  SANAL VE GERÇEK ORTAMDAKİ ARKADAŞLIKLAR  SANAL ORTAMDAKİ TEHLİKELER VE AİLELERE DÜŞEN SORUMLULUKLAR

Günümüzde teknoloji devrimi yaşanıyor. Teknoloji ve internet bağımlılığının gerçek ilişkileri birebir etkilediği günümüzde Eğitim Danışmanı Sait Gürsoy’a sanal arkadaşlık ilişkilerinin gerçek yaşama ve kötü alışkanlıklara etkisini sorduk. Gürsoy’a göre aileler çocuklarını bu konuda dikkatli yönlendirmeli
“En iyi arkadaşının sigara kullanması, gencin içme riskini 3-4 kat arttırıyor.Ülkemizdeki yapılan araştırmalarda pek çok genç ‘arkadaş etkisi’nedeniyle sigara içmeye başladıklarını belirtiyor.Gençlerin arkadaşlar arasında kendine yer bulma isteği de sigaraya başlamaya nedeni.”

Çocukların ve gençlerin hayatında arkadaşlık ne kadar önem taşıyor ?

Çocukların sosyal gelişimi ailede başlar ve okul hayatındaki arkadaşlık ilişkileri sayesinde gelişir. Ailede verilen eğitimin yanısıra arkadaşlık ilişkileri de gerek çocuğun karakterinde gerekse sosyal hayata adaptasyonun da büyük önem taşır. Arkadaş ilişkilerinin başlamasıyla çocuğun ben merkezci bakış açısı değişir,hayata başkalarının gözünden de bakmaya başlar.

Arkadaşlıklar çocukların ve gençlerin vizyonlarını, eğitim hayatlarını, hayata bakışını nasıl etkiliyor ?

Çocuklar çoğunlukla aynı cinsiyetten arkadaşları tercih eder,bu durum toplumdaki yerlerini benimsemelerine yardımcı olur. Tercih ettikleri arkadaşlar dönemsel olarak değişse de benzer kişilik özellikleri taşıyan,aynı düzeyde duygusal ve sosyal olgunluğa sahip çocuklarla arkadaşlık kurarlar. Bir arkadaş grubuna uyum sağlamak, bu arkadaşlıkları sürdürecek sosyalbecerilere sahip olmak, çocuğun olumlu benlik algısı geliştirmesini sağlar. Olumlu benlik algısının gelişmesi karakterini sağlam temeller üzerine oturtmasına yardımcı olur.

Duygusal ve sosyal gelişimin temellerinden biri olan arkadaşlık, önemli bir beceri olarak karşımıza çıkar. Hemen hemen her çocuk geçici yada sürekli olarak arkadaşlık ilişkilerinde sorunlar yaşayabilir.Bu sorunlarla başa çıkabilmek,büyüdüğünde karşılaşacağı sorunlarla başa çıkabilme yeteneğini geliştirir. Çocuğun arkadaşlarıyla yaşadığı problemleri ebeveynlerin müdahalesi olmaksızın çözmesi öz güveninin gelişmesini sağlar.Sosyal medya ve internet teknolojileri ile birlikte sanal arkadaşlıklar normalar adaşlıkların yerine geçmeye başladı.

Bu çocukların ve gençlerin yaşamını nasıl etkiliyor?

Günümüzde bir teknoloji devrimi yaşanıyor.Bugün 40’l yaşlarda olan anne-babalar,siyah-beyaz televizyonlardan renkli televizyona geçiş dönemine şahitlik ettiler.Lambalı radyolardan dijital platformlarda tematik yayın yapan radyolara geçiş, çağrı cihazlarından akıllı telefonlara geçiş yine bu yaş grubundaki ebeveynlerin şahitlik ettiği geçişler oldu. Son yıllarda ise sosyal medya devrimi var.1990’lı yıllarda telsizlerle sosyalleşmeye çalışan anne babalar bu devrime ayak uydurmaya çalışırken gençler için durum farklı. Bugün 20’li yaşlarda olan gençler için akıllı telefonlar sıradan, sosyal medya ise günlük hayatın parçası… Hal böyle olunca, kimi ebeveynler gençlerin sosyal medya mecra kullanımlarını teşvik ederken kimi ebeveynler daha yasakçı bir tavır içinde.

Ancak, her iki halde de gençler bu mecraları kullanıyorlar çünkü bunlar oldukça sıradan ve hayatın bir parçası haline geldi. Sosyal medya kullanımını, teknolojinin getirdiği yenilikleri kontrol altına almak, kısıtlamak ya da engelolmak artık mümkün değil.Ancak çocukların ve gençlerin iyi ve doğru bir sosyal medya takipçisi olmaları için ailelerin çocuklara insanca yaşamayı ve paylaşmayı öğretmeleri gerek.Gençleri, sosyal medyada daha az vakit geçirecekleri ve birlikte yapacakları etkinliklere teşvik etmek gerekiyor. 10-16 yaş grubu çocukların isesosyal medya kullanımlarını takip etmek ve kontrol altında tutmak ebeveynler için önemli.Aileler Facebook gibi mecralarıbilse de yeni ve trend olanher sosyal medya mecrasını bilemeye biliyorlar.Bu yüzden10-16 yaş grubundaki gençlerin kullanımlarında ailelerin daha dikkatli olmasında fayda var.

TÜİK verilerine göre,Türkiye’de tütün ürünleri kullanmaya başlayanların yüzde 29,4’ü arkadaş etkisini gerekçegösteriyor. Sizin gözleminiz nedir bu konuda ?

Dünyada yaklaşık 1 milyar 100milyon kişi sigara kullanıyor ve buna bağlı hastalıklar nedeniyle de 7 milyon kişi yaşamını kaybediyor. Türkiye olarak en çok sigara içen ülkeler arasında 11’inci sıradayız. En iyi arkadaşının sigara kullanması,gencin içme riskini 3-4 katarttırıyor. Ülkemizdeki yapılan araştırmalarda pek çok genç“arkadaş etkisi” nedeniyle sigara içmeye başladıklarını belirtiyor.Gençlerin arkadaşlar arasında kendine yer bulma isteği de sigaraya başlamaya nedeni.Arkadaş baskısı da bir etken.Sigara diğer uyuşturuculara bir basamak oluyor. Sigara kullanan gençlerin bir kısmı içki de içmeye başlıyor.

Sigara içmeye gençlere göre sekiz kat dahafazla uyuşturucu kullanma riskitaşıyorlar. Sigara içen gençlerde davranış bozukluğu da görülüyor,bunlar; kavgacılık, belli birçeteye girme ya da dikkatsiz vetedbirsiz cinsel ilişkiler olarak ortaya çıkıyor. Bunlar benim gözlemlerimden ziyade istatistiki verilerle karşımıza çıkan üzücü gerçekler.

Sosyal medya ve sanal arkadaşlıklarla ilgili sizin gençlere öneri ve tavsiyeleriniz neler? Bu ortamları ‘zaman öldürmek’ yerine eğitim ve öğrenimlerini desteklemek için nasıl kullanabilirler?

Bir araştırmanın sonuçlarına göre her üç gençten biri sosyal medya da konuştuğu kişilerle gerçek hayatta da görüşüyor.İngiltere’de 15 ile 18 yaşları arasındaki 1015 gençle yapılan araştırma, sosyal medyada ki arkadaşlıkların gerçek hayatada taşındığını gösteriyor.Buna göre araştırmaya katılan her üç gençten biri,internette tanıştığı en az bir kişiyle buluşarak, yüz yüze görüştüğünü söylüyor.Araştırmada sosyal medyanın gençlerin hayatına etkisine dair ilginç başka sonuçlarda yer alıyor. Örneğin görüşülen gençlerden dörtte biri, sanal ortamda gerçek hayattakinden “daha mutlu olduklarını” belirtiyor. Ancak gençlerin çoğu, gerçek hayatta kurdukları ilişkilerin, sanal ilişkilerden daha önemli olduğu konusunda hemfikir.Sosyal medya, yeni nesi
gençlerin hayatının “ayrılmaz bir parçası”. Buna göre gençlerin neredeyse hepsinin bir sosyalmedya hesabı bulunuyor, yalnızca yüzde biri “sosyal nedenlerle”sosyal medyaya hiç girmediklerini belirtiyor. Yine yayımlanansonuçlara göre, gençlerin dörttebiri “sosyal medya bağımlısı”olduklarını itiraf ediyor. Yüzde13’ü ise “sanal arkadaşlarının kendilerini gerçek hayattaki arkadaşlarından daha iyit anıdığını” öne sürüyor. Görüşülen kişilerin yarısından fazlası,kendilerine sosyal medyada bir bildirim geldiğinde, o bildirimi biran önce kontrol etmek zorunda hissettiğini söylüyor. Bu kadar çok gencin internetten tanıştığı kişiylebuluşması endişe verici. Sanal ortamdaki arkadaşlıklar gerçeğe çok yakın şekilde başlatıyor, hatta daha samimi davranılıyor. Ancak internette tanışılan kişilerin birer yabancı olduğunu gençlerin unutmaması lazım. Neticede bize söyledikleri kişi olmayabilirler.Karşımızdaki kişi hakkında onların bize verdiği bilgiler haricinde hiçbir şey bilmiyoruz.Bu da risk yaratıyor.

Sigara ve madde kullanımında arkadaşlık faktörü ne kadar etken? Sizin gençlere bu konuda tavsiyeniz ne?

Son zamanlarda giderek popülerolan ve yazılı ve görsel basında sıksık karşılaşılan elektronik sigaralaraslında çok büyük bir risk.Ergenler sigaradan daha güvenli olduğunu düşünerek e-sigara kullanmaya başlıyor ancak bukullanım sigara bağımlılığına giden yolun önünü açıyor.Öncelikle ailelerin çocuklarıyla bu konuları konuşmaları gerek.Ders verir nitelikte değil de sohbet içerisinde sigaranın olumsuz etkileri hakkında bilgi verebilirler.5-11 yaşları arasında çocuklarıyla sohbet ederken sigaranın dişlerde sararmaya sebep olduğu, kötü nefes kokusuna sebep olduğunu,kalp krizi ve astım gibi hastalıklar sebep olduğunu aktarabilirler.Sigara içen birisine rastlanıldığı zaman çocuklarla sigaranın olumsuz etkileriyle ilgili sohbetetmeye başlamak önemlidir.Tüm aile bireylerinin spor,fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve kültürel faaliyetler gibi ‘sağlıklı yaşam’felsefesini benimsemesi çocuk ve ergenleri her türlü zararlı alışkanlıktan korur.

Aileler çocukların arkadaş seçimlerinde nasıl bir rol oynamalı?

Yetişkinlerde olduğu gibi çocukların arkadaşlık ilişkileri deortak yönler üzerine kuruluyor.Çocukluk dönemindekiler yaş,cinsiyet, ırk gibi farklılıklardan çok, ortak özellikleri paylaşıyorlar.Arkadaşı olmayan ortaoku lçağındaki öğrenciler akranlarına oranla daha az toplum yanlısı davranışta bulunuyor. Düşük notlar alabiliyor. Daha fazla stres altında hissediyor. Anneler,babaların akran ilişkilerini yasak getirmesi bu anlamda çocuklarını olumsuz etkiler.Çocuk ve ergenin arkadaşlarına yönelik davranışlarından çok,onun arkasındaki düşüncelerle ilgilenilmesini öneriyorum ben kendilerine… Çocuğunuzu yetersiz görmeyin.

Yanlış bilgilendirmeyin duygusal ve sosyal gelişimin temellerinden biri olan arkadaşlık, önemli bir beceri olarak karşımıza çıkar. Hemen hemen her çocuk geçici ya da sürekli olarak arkadaşlık ilişkilerinde sorunlar yaşayabilir. Bu sorunlarla başa çıkabilmek, büyüdüğünde karşılaşacağı sorunlarla başa çıkabilme yeteneğini geliştirir. Çocuğun arkadaşlarıyla yaşadığı problemleri ebeveynlerin müdahalesi olmaksızın çözmesi öz güveninin gelişmesini sağlar.
İngiltere’de 15 ile 18 yaşları arasındaki 1015gençle yapılan araştırma, sosyal medyadaki arkadaşlıkların gerçek hayata da taşındığını gösteriyor
“En iyi arkadaşının sigara kullanması, gencin içmeriskini 3-4 kat arttırıyor.Ülkemizdeki yapılan araştırmalarda pek çokgenç ‘arkadaş etkisi’nedeniyle sigara içmeye başladıklarını belirtiyor.Gençlerin arkadaşlar arasında kendine yerbulma isteği de sigaraya başlamaya nedeni.

Mürsel ÇAVUŞ

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı