Kültür-Sanat

KOLEKSİYON NEDİR ? KOLEKSİYON NASIL YAPILIR ?

GELECEGE MİRAS KOLEKSİYON

Paradan pula gazoz kapağından antika arabaya binlerce objenin koleksiyonu yapılabilir.

İnsanlık tarihinin en eski uğraşlarından biri olan koleksiyon, her ne kadar ‘toplamak’ ya da ‘biriktirmek’ olarak tanımlansa da bunun çok daha ötesinde bir anlam taşıyor. Koleksiyon, aslında geçmişi geleceğe taşıyan, toplumsal belleği biriktiren değerli bir miras…

İnsanlık tarihinin en eski hobilerinden biri olan koleksiyonu, Türk Dil Kurumu (TDK), “öğrenme, yarar sağlama veya zevk amacıyla bir araya getirilmiş ve özelliklerine göre sınıflara ayrılmış nesnelerin bütünü, derlem” olarak tanımlıyor. Fransızca’daki ‘collection’ kelimesinden türetildiği belirtiliyor. Koleksiyoncu ya da koleksiyoner ise “koleksiyon yapmaya meraklı kimse, derlemci” şeklinde açıklanıyor. Peki her ‘biriktirme’ ya da ‘toplama’ koleksiyon olarak kabul ediliyor mu? Yanıtı hayır; zira koleksiyon olması için her tür objenin özelliklerine göre sınıflandırılıp, sistemli bir şekilde biriktirilmesi gerekiyor. Koleksiyon, hobi de olabiliyor ticari amaçlı da. Ticari amaçlı yani profesyonel koleksiyonculuğu herkes yapamıyor; profesyonel koleksiyonculuk yasalarına tabi olması gerekiyor. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 26. Maddesi doğrultusunda gerçek ve tüzel kişiler koleksiyonculuk yapabiliyor. Gerçek ve tüzel kişiler, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca verilecek izin belgesiyle, korunması gerekli taşınır kültür varlıklarından oluşan koleksiyonlar meydana getirebiliyor.

BİNLERCE KOLEKSİYON ÇEŞİDİ VAR

Koleksiyonda ürün ve obje yelpazesini, aynı şekilde toplama kriterlerini de sınırlandırmak doğru değil. Türe, renge, boyuta, tarihe vb. birçok faktöre göre toplama söz konusu olabiliyor. Dünyada en eski bilinen ve yaygın olan koleksiyon, pul koleksiyonu. Daha sonra para koleksiyonu geliyor. Hemen her şeyin koleksiyonu yapılabiliyor, binlerce kategori sıralanabiliyor. Tablo, antika araba, heykel, el yazmaları, seramik, eski giysiler, eski fotoğraflar, film, plak, müzik aletleri, tespih, taş, misket, kartpostal, kibrit kutusu, rozet, çikolata, çiklet kağıtları, gazoz kapağı, gözlük, saat, çizgi roman, oyuncak, parfüm şişesi, bardak, kapı menteşeleri, eski kapılar, tarihi taşlar, ilaç kutuları, ecza malzemeleri, araba arması, gazete, dergi ve akla gelebilecek her şeyle koleksiyon yapılabiliyor.

KOLEKSİYON KAYIT GEREKTIREBILIR

Koleksiyoncular faaliyetlerini Bakanlığa bildirmek, taşınır kültür varlığını envanter defterine kaydettirmek zorunda. Bakanlığa bağlı müzelerin denetiminde bin 500’ü aşkın koleksiyoner, koleksiyonculuk faaliyetlerini sürdürüyor. Tabi ki her koleksiyonun Bakanlığa bildirilmesi gerekmiyor. Tarihi eser koleksiyoncusu yani ‘korunması gereken’ kültür ve tabiat varlıklarına sahip bir koleksiyoncu değilseniz, bu prosedürleri yerine getirmeniz gerekmiyor. Örneğin, peçete ya da gazoz kapağı koleksiyonu yapıyorsanız kayıt yapma zorunluğunuz olmuyor.

KOLEKSİYON NUN YAŞI DA PARASI DA YOK

Eğlenceli bir uğraş olan koleksiyonculuk, aynı zamanda kişisel gelişime de büyük katkı sağlar. Bu nedenle, ilkokul çağlarından itibaren çocuklar koleksiyon yapmaya özendirilebilir. Kalemlerini, silgilerini, oyuncaklarını bile biriktirerek, hiçbir maddi harcama yapmadan güzel bir koleksiyon oluşturabilirler. Koleksiyonculuk; yaşa, cinsiyete, eğitim durumuna, zenginliğe, fakirliğe bakmaz. Koleksiyonculuk tamamen kişinin kendisi ile alakalı bir durumdur; yani içten gelen bir istektir.

KOLEKSİYON ARAŞTIRMA, SÜREKLİLİK, SABIR VE ÖZEN İSTER

Koleksiyon yapmak özen, sabır, merak, istek, süreklilik, düzenleme, koruma ve araştırmacı bir ruh gerektirir. Koleksiyon işi araştırmaya dayanır. Koleksiyonu yapılacak ürünlerin özellikleri, nereden bulunabileceği, hangi kriterlere göre ayrılacağı detaylı bir şekilde araştırılmalı. Ayrıca koleksiyon yapmanın ciddi bir emek gerektirdiği de unutulmamalı; toplanan objelerin düzenli olarak bakımları yapılmalı, dikkat ve titizlikle korunmalı.

EVDEKİ HOBİDEN DÜNYA MÜZESİNE…

Koleksiyon, evde sürdürülen bir hobinin çok ötesine de geçebilir. Bu durumdaki koleksiyonlar daha çok ‘ticari’ ya da ‘profesyonel’ koleksiyonlar olarak kabul ediliyor. Bazen bu koleksiyonlar, müze vb. mekanlarda sergilenip korunur. Bunlar, “kurumsal” koleksiyonlar olarak da tanımlanır. Bu tür ‘kişisel’likten ‘kurumsallığa’ dönüşen koleksiyonlar, dünya müze ve sanat tarihine de büyük katkılar sağlar. Bugün Amerika’da ya da Avrupa’da görülen özel müzelerin çoğu, tamamen kişisel koleksiyonların dönüşmesiyle oluşmuştur.

TOPLUMSAL BİR ANI VE BELLEK BİRİKİMİDİR KOLEKSİYON

Koleksiyon, genel tabirle ‘toplama’ ya da ‘biriktirme’ olarak tanımlansa da bu tanımların çok daha ötesinde bir anlam taşıyor. Koleksiyonerlik aynı zamanda bir anı ve bellek birikimidir. Toplumsal ve kişisel belleğe katkıdır. Yapılan her koleksiyon, geleceğe bırakılacak bir miras anlamına gelir.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı