İnsan ve YaşamYurt Dışı Tatil

Küllerinden Doğan Şehir Hiroşima

Horişima ve Atom Bombası

Horişima Bir Halkın Atom Bombası İle İmtihanı

Hiroşima için, “haritadan silinen bir şehrin yeniden mükemmel denebilecek şekilde inşa edilmesine  göstereceğimiz en iyi örnek” diyebiliriz.

6 Ağustos 1945’te Hiroşima’ya atılan atom bombası 140 bin kişinin ölümüne yol açarken, 13 kilometrekarelik bir alan tamamen yerle bir oldu. Böylesi bir yıkım bölgeyi kaçınılmaz bir yeniden yapılandırmayla karşı karşıya bıraktı. Bu dönüşümün odak noktasında ise Danbara Kentsel Dönüşüm Projesi yer aldı.

Bugün parkları ve modern binalarıyla yaşanılabilir şehirler arasında yer alan Hiroşima, 71 yıl önce meydana gelen facianın izlerini silmiş görünüyor.

İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük facialardan biri, 6 Ağustos 1945’te Japonya’nın Hiroşima kentine dünyada ilk kez atom bombası atılmasıyla yaşanırken, günümüzdeki modern görüntüsüne baktığımızda Hiroşima’yı “Küllerinden doğan şehir” olarak nitelendirmek pek de yanlış olmaz… Hiroşima’ya atılan atom bombasının neden olduğu yıkımın ardından Hiroşima’yı eskisinden daha da güzel bir kente dönüştürmek için yeniden inşa süreci başladı. Hiroşima kentsel dönüşüm projesi, dünyanın en güzel ve endüstriyel olarak üretici şehrini yaratmak için uygulanırken; aynı zamanda yeşillikleri, nehirleri ve kültürü ile dünya barışına hizmet verecek örnek bir yerleşim yeri oluşturmak amaçlandı. Bu kapsamda şehrin en eski bölgelerinden birinde, iyi planlanmış, yaratıcı ve etkili bir biçimde gerçekleştirilen Danbara Kentsel Dönüşüm Projesi öne çıktı.

 

HORİŞİMA‘DA 70 BİN BİNA YIKILDIProjenin ayrıntılarına geçmeden önce 6 Ağustos 1945 günü saat 8.15’e dönmek gerekir. O gün dünyanın ilk nükleer silahının kalabalık bir şehir üzerinde yarattığı patlama, hiçbir askeri saldırının sebep olmadığı boyutta ve şiddette yıkıma sebep oldu. O yılın sonuna kadar, tahmini olarak 140 bin kişi nükleer bomba sonucu hayatını kaybederken, yaklaşık 13 kilometrekarelik bir alan patlama sonucu harap oldu. Geleneksel olarak inşa edilmiş binalardan en dayanıklı betonarme binalara kadar toplam 70 bin yapı yıkıldı veya bombanın ardından oluşan patlamalar/yangınlar sebebiyle ciddi ölçüde hasar gördü. Tüm bunlar şehri bütünüyle aciz bırakırken, ileride gerçekleşmesi gereken yeniden inşa sürecini neredeyse imkansız hale getirmişti. Ancak savaş sonrası dönemde Hiroşima, Japonya’nın başlıca büyük şehirlerinden biri haline dönüşmeyi başardı.

EN AZ HASAR GÖREN BÖLGE DANBARA OLDU

Kentin 2 kilometre güneydoğusunda bulunan Danbara bölgesi, Hijiyama isimli, bölgenin batısında bulunan ve 1945’teki nükleer patlamada şehre siper olan 70 metrelik küçük bir tepe ile çevrili durumda idi. Şehir merkezinin çoğu harabeye dönüşürken, Hijiyama tarafından korunan Danbara bölgesi yalnızca küçük bir yapısal hasara uğradı. Patlamadan hemen sonra birçok insan buraya sığındı; böylece bölge, şehrin yeniden inşasından önce devlet ve ticaret için büyük bir merkez haline geldi. 74 hektarlık bu bölge, içinde 20 bin kişi barındırıyordu. Şehrin bomba yüzünden hasar görmüş bölgeleri yeniden inşa edildikçe Danbara nüfusu azaldı ve bölge nüfusunun yarıya düşmesiyle nispeten terk edilmişliği ve kentsel tesislerin olmayışıyla dikkat çekmeye başladı.

Danbara, karman çorman ve yıkık dökük ahşap binaların arasından geçen eski caddelerden ve ara sokaklardan oluşan bir labirent olarak kaldı. Buraya yangın önleme hizmetlerinin, sağlık hizmetlerinin ve karayolu ulaşım sistemlerinin yeterli biçimde sağlanması adeta imkansızdı. Gençler, daha çekici yaşam koşulları arayışıyla bölgeyi terk etti; bunun sonucu olarak bölgedeki her dört kişiden biri 60 yaşının üzerinde idi. 4 bin 19 konutun yüzde 98’i ahşap yapılardan oluşuyordu; bunların yüzde 40’ı ise 1945 yılından önce inşa edilmişti. Konut varlığının yüzde 77’sinin yıkık dökük veya yetersiz kalitede olduğu resmi olarak kabul edilmişti. Bölgede genel kanalizasyon sistemi, modern trafik değerlerini taşıyabilecek kapasitede olmayan bir yol şebekesi, halkın kullanabileceği parklar ve açık alanların olmaması gibi daha başka ciddi yetersizlikler de vardı. Halka açık dinlenme alanları olmadığından, çocukların oyunlarını yalnızca yol kenarlarında oynamaktan başka çaresi yoktu.

PROJENİN AYRINTILARI

Danbara bölgesinin yeniden gelişimi, fiziksel ve çevresel anlamda iyileştirmelerin yanı sıra; şehrin bu bölgesindeki endüstriyel ve kültürel tesisleri de geliştirecek biçimde, bölgenin yeniden yaşamak ve çalışmak için cazip bir yer haline gelmesi amacıyla tasarlandı. 1973 yılında onaylanan proje, 1983 yılında başlatıldı ve 1995 yılında tamamlanması planlandı. Yeniden gelişim projesinin yatırım maliyetleri büyük ölçüde hükümet (yüzde 38), Hiroşima şehri (yüzde 57) ve başka özel kaynaklar (yüzde 5) tarafından karşılandı. Projenin önemli noktaları ise şöyle sıralanabilir: “Danbara’nın en yoksul bölgelerini tamamen yeniden düzenleyecek; yollar, parklar, kanalizasyon ve oturmaya elverişli konutlar gibi birçok konuda gerekli iyileştirmelere olanak verecek bir arazi düzenleme programı. Yıkık dökük ve yetersiz kalitedeki konutların ortadan kaldırılmasına, ihtiyaç sahiplerinin yararlanması için kamu konutlarının satın alınması ve inşa edilmesine yönelik tasarlanmış bir yerleşim bölgesini iyileştirme programı. Parklar, yeşil alanlar ve diğer çevresel imkanlar için alanların sağlanması. Şehrin bu belirli bölgesinin olumlu biçimde diriltilmesini sağlamak için yerliler ile Hiroşima Belediyesi arasında sağlanacak işbirliği ihtiyacı.

PROJE NASIL HAYATA GEÇİRİLDİ?

Arazi düzenleme programını hayata geçirmeye bölgenin güney ucundan başlandı ve küçük parçalar halinde kuzeye doğru ilerlendi. Bu yenileştirme döngüsü, yeniden gelişimi tek parçaya yoğunlaşmış faaliyet dönemleri halinde tamamlayarak, en düşük düzeyde rahatsızlık ve en üst düzeyde verimlilik sağlayacak şekilde planlandı. Bu süreç esnasında bölge sakinleri, çalışmalar yapılırken yakınlardaki geçici yerleşim yerlerine taşınarak, çalışmalar tamamlandığında yaşadıkları yere geri döndüler. Kamu konutları: Bölgeyi yeniden canlandırma hedefi doğrultusunda şehrin yetkili makamları, ihtiyaç sahipleri veya yetersiz nitelikteki konutların imhası sonucu yerinden edilen kimseler için kamu konutları sağlanmasına yönelik çalışmalara başladı. 1980’li yıllar boyunca, yeniden gelişim alanlarına yakın kamu konutlarının inşası toplamda 570 konut birimine tekabül ediyordu.

1993 yılına kadar ilave edilen 169 adet konut, toplam kamu konutu sayısını 739’a çıkardı. Bu konutlar ağır betondan yapılma, yüksek kaliteli, çevredeki yerleşim bölgesine kolayca uyacak biçimde tasarlanmış iki-üç katlı apartmanlardan oluşuyordu. Yapılarda tercih edilen mimari, yükseklik, biçim, renk ve kullanılan malzemeler, bu tip konutların belirli bir yeniden gelişim anlayışını, yani Danbara görüntüsünü yansıtması amacıyla seçildi. Danbara görüntüsü özü itibarıyla kiremit çatılar ve küçük, bodur binalarla özdeşleşen yöresel bir Japon tarzını anımsatıyor; ancak daha çağdaş bir görünüm elde edecek biçimde değişiklikler yapılmış yollar üzerinde bulunuyor ve hem ikamet hem de ticaret amacıyla kullanılabiliyor. Özel sektör inşaatı: Proje alanındaki 461 adet bina özel sektör tarafından inşa edildi. Katları yedi ile on arasında değişen bu binalar genellikle ana yollar üzerinde bulunuyor ve hem ikamet hem de ticaret amacıyla kullanılabiliyor. Yol, kanalizasyon ve yerleşim altyapısı: Danbara’nın endüstriyel ve konutsal açıdan gelişimine olanak tanımak amacıyla 4 bin 761 metreden fazla ana yolun ve 10 bin 457 metreden fazla tali yolun geliştirilmesine yönelik planlar çizildi. Projedeki ana yol, bölgenin kuzey ve güneyini iki eşit parçaya ayırarak 36 metrelik genişliğiyle yoğun trafik akışına yardımcı olacak şekilde tasarlandı. Bu esas ana yol bağlantı yolları ile birleştiğinde ortaya çıkan kapsamlı yol ağı, trafik sıkışıklığını büyük ölçüde gidererek yaya güvenliğini arttırdı. Mahalle imkanları: Danbara bölgesindeki başlıca ihtiyaçlardan biri, küçük çocuklar ve yetişkinler için eğlenebilecekleri ve dinlenebilecekleri tesislerin kurulması idi. 1995 yılına kadar Danbara’ya 5 park, 2 yeşil alan ve 13 çocuk bahçesi yapıldı. Parkların ve çocuk bahçelerinin tamamı, bölgenin geleneksel özelliklerini yansıtacak biçimde tasarlandı. Sosyal merkezler: Sosyal merkezler, yeniden geliştirilen bölgede beraberlik ve halk ruhu oluşturup, bu ruhu koruyabilmek açısından oldukça önemli yerler. Bölge sakinlerinden oluşan yerel komiteler, gruplar ve kulüpler bu merkezleri düzenli toplantılarını yapmak için kullanıyor; aynı zamanda bu yerler dolaylı olarak sosyal ve kültürel toplantılar için de tercih ediliyor. Bu şekilde 7 merkez yapıldı. Binalar, tipik Japon tasarımlarının tarzını yansıtıyor.

Hiroşima Barış Anıtı Parkı, bugün dünyada savaşa karşı barışın en önemli simgelerinden biri oldu.

 

 HORİŞİMA VE PROJEYE HALKIN KATKISI

Bölgenin iyileştirilmesi ve yeniden yapılandırılması süreci halkla birlikte yürütüldü. Mülk sahipleri evlerini, iş yerlerini ve dükkanlarını yeniden inşa ederken farklı farklı mimari tarzların bir arada nahoş bir görüntü yaratmasını engellemek için, bölge sakinleri belediye ile birlikte çalışarak özel binaların, yolların, kamu konutlarının ve çevre düzenlemelerinin tasarımını kapsayan ana hatlar belirledi; bölgeyi her yönden olabilecek en güzel hale getirebilmek için işbirliği yaptılar. Kurulan 21 adet sivil komiteden 12 tanesi, birkaç ortak planlama kararının alınışına katıldı ve onay verdi.

Danbara’da program dahilinde yeniden geliştirilen mahallelerin tipik bir örneği de Deshio oldu. Deshio’daki arazi düzenleme çalışmalarından önce, bölge 267 adet küçük ve yoğun biçimde dizilmiş yapı ile doluydu. Kentsel gelişim çalışmalarından sonra 154 bina kalırken, binaların fiziksel olarak kapladığı alan (her binanın alanı 81 m2 ’den 115 m2 ’ye çıkacak şekilde) yüzde 40 arttı. Benzer biçimde binaların 143 m2 ’lik toplam yüzölçümleri 2.5 kat artarak 358 m2 ’ye yükseldi. Daha önceden sıkışık oturma koşullarıyla öne çıkmış olan bir bölgede yaşanan bu değişimler, oturanların yaşam kalitesini oldukça artırdı. Yetersiz nitelikteki konutların yok edilmesi, havalandırma konusunda daha fazla iyileştirmelere, günışığından faydalanma imkanına ve emniyetin sağlanmasına olanak verdi. Konutların birçoğu, depreme dayanıklı olacak biçimde tasarlanmış çelik takviyeli ve ateşe dayanıklı binalardan oluştu. Yangın sıçramalarına karşı bir önlem olarak ise binalar aralıklı biçimde yerleştirildi.

HORİŞİMA VE KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN ETKİSİ

Mahalledeki imkanlar: Toplam tali yolları yüzde 70 artırarak, bin 51 metreye çıkaracak planların düzenlenmesi tüm bölgeyi kapsayan kanalizasyon sistemine ek olarak Deshio’daki diğer imkanları da iyileştirdi. Her konutun genel yollara ulaşımı sağlandı. Ayrıca önceleri bu şekilde tesisler yokken, yapılan iki adet park ve bir adet sosyal merkezin bölgedeki gençlerin ve yetişkinlerin ihtiyacını karşılaması hedeflendi.  Demografi: Deshio’nun nüfus profilinde yaşanan dalgalanmalar, Danbara’da yaşanan olayların ve olması beklenenlerin bir yansıması oldu. Yeniden gelişim Deshio nüfusunu olumlu etkiledi ve bölgede nüfus artışı yaşandı. Danbara genelinde yeniden gelişimin, insanları ve işletmeleri bölgeye geri çağırması hedeflendi. İşletme ve perakendecilik faaliyetleri: İşletmeler ve perakende satış yerlerinin artmış olması, yeniden düzenlemenin ardından bu bölgeye duyulan güveni gösterdi. 1981-1990 yılları arasında işletme sayıları 19 kat büyüyerek 117’ye çıktı; işçi sayıları 50 kat arttı ve her bir dükkanın satışlarında yüzde 47’lik bir artış gerçekleşti.

Deshio’da yapılan düzenleme ile konutların birçoğu, depreme dayanıklı olacak biçimde tasarlanmış çelik takviyeli ve ateşe dayanıklı binalardan oluştu.

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı