Saglık

SAĞLIK VE ALKOL

SAĞLIK VE ALKOL,ALKOL HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKOLÜN SAĞLIK AÇISINDAN FAYDALI MI,ALKOL HAKKIN DA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

 

Alkol hakkında yapılan bilimsel araştırmalar her geçen gün alkolle ilgili yenigerçekleri gün yüzüne çıkarıyor.Çevreden duyduğumuz,kulaktan kulağa yayılan birçok bilgi ise doğru bilinen yanlışlar kategorisinde yer alıyor.Gelin alkol ve alkol kullanımının etkileriyle ilgili doğru bilinen yanlışlara vegerçekleregöz atalım

YANLIŞ:“Alkol cesaret verir.”✔DOĞRU:Alkol gerçekte kişinin kontrolünü sağlayan beyin bölgesini zayıflattığı için, kişiler riskli davranışlar içine girebilir.Bu nedenle, yüksek hıza ve dikkatsizliğe bağlı kazalar ve suç oranları alkollüyken artış gösterir.

✖YANLIŞ:“Alkol uykuyudüzenler.”✔DOĞRU:Alkol kullanımı,oluşturduğu gevşekliğin etkisiyle uyku verebilir. Ancak uzun vadede alkol kullanan kişilerin uyku düzeni ve kalitesi bozulur.

✖YANLIŞ:“Alkol cinsel gücü arttırır.”✔DOĞRU:Alkol tam aksine erkeklerin cinsel gücünü azaltır ve iktidarsızlığa neden olur.
✖YANLIŞ:“Alkollü içecekler vücudu ısıtır.”✔DOĞRU:Alkol vücudun yüzeyine daha fazla kanulaşmasını sağlar ve bu da ısı kaybına sebep olur. Alkol aldıktan sonra görülen sıcaklık hissi, kanın yüzeye doğru akışının ciltteki sinir uçlarını ısıtmasından kaynaklanır.

✖YANLIŞ:“Alkol iştah açar.”✔DOĞRU:Alkol, aksine mide rahatsızlıklarına ve sindirim  bozukluğuna sebep olur.

✖YANLIŞ:“Alkol, bazıhastalıklara iyi gelir.”✔DOĞRU:Alkollü içkilerin kalpve damar rahatsızlıklarına yada boşaltım sistemine faydalıolduğu asılsızdır. Alkol toksikbir maddedir ve vücuttaki tümorganlara zarar verir.

YANLIŞ:“Alkol sesi açar, bunedenle bazı kişiler kürsüye yada sahneye çıkmadan önce alkolalır.”✔DOĞRU:Alkol vücuttaki su miktarını azaltır ve vücudu susuz bırakarak konuşmaya ve şarkı söylemeye olumsuz olarak yansır.
“Bireylerin tüketim düzeylerine ilişkin verilerin toplanması,toplumu alkolün zararlı etkilerine karşı korumak açısından önemli. Eldeedilen bu veriler, alkol kontrol politikalarında kullanılmalı.

Alkolün faydalı olduğu argümanı tarih olmak üzere

Türkiye’nin Uluslararası Alkol Kontrol Politikası Değerlendirme Çalışmasına (IAC) liderlik edenDoç. Dr. Perihan Torun, küresel hastalık yükünün alkol tüketim miktarıyla doğru orantılı artışının uluslararası kamu oyunda kabul gördüğünü söylüyor.
Son dönemlerde yapılan çalışmalar, alkoltü ketimine atfedilen küresel hastalık yükünün tüketim miktarıyla doğru orantılı olarak arttığını gösterdi. Miktarı ne olursa olsun alkol tüketiminin faydalı olduğuna dair argümanlar geçerliliğini kaybediyor. Ulusal politikalar mevcut kanıtları dikkate almalıdır.

Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ) verilerine göre;dünya genelinde 15yaş üstü nüfusun neredeyse yarısı hiç alkol kullanmamış.Altı DSÖ bölgesi arasından alkol kullanımının 15 yaşından önce başladığı Amerika, Avrupa ve Batı Pasifik bölgelerinde ise nüfusun yarısından fazlası alkol kullanıyor. Son birkaçyılda kişi başına düşen alkoltüketimi, DSÖ Batı Pasifik veGüney Doğu Asya bölgelerinde artarken Avrupa bölgesinde azalıyor. Doç. Dr. Perihan Torun, dünyada alkole yönelik yapılan araştırmaların sonuçlarıve ulusal politikalara etkileri hakkındaki sorularımızı yanıtladı.

Dünya genelinde alkol tüketimine ilişkin mevcut durum nasıl?

Alkol tüketen kişi sayısıaz olan, alkol kontrol politikaları bulunmayan ve/veya uygulamada başarısız olan ülkeler, alkol endüstrisi tarafından büyüyen birer pazar olarak hedef alınmakta.Alkol endüstrisininAfrika ülkelerindeki ticarifaaliyetlerinin arttığı raporedilmiş olup, buna bağlı olarak alkol kaynaklı sağlık sorunu yükünün de artması bekleniyor.Ayrıca, refah arttıkça alkol tüketimi de artıyor, ekonomileri hızlı büyüyen ülkelerin de butür sorunlarla karşılaşması muhtemel.Son 10 yıl içerisinde güvenilir yöntemler kullanılarak yapılan çalışmalarla birlikte,alkol tüketiminin zararlarına ilişkin kanıt güçlendi. Sondönemlerde yapılan bilimselçalışmalar, alkol tüketimine atfedilen küresel hastalık yükünün tüketim miktarıyla doğru orantılı olarak arttığını gösterdi. Miktarı ne olursaolsun alkol tüketiminin faydalı olduğuna dair argümanlar geçerliliğini kaybediyor. Ulusal politikaların geliştirilmesinde mevcut bilimsel kanıtın dikkate alınması önemli.

GÖSTERGELERDE SORUNLAR VAR”

Dünyada, toplum sağlığını alkole bağlı sorunlar dakorumak için neler yapılıyor? Gelecek döneme ilişkin planlarneler?

Bireylerin tüketim düzeylerine ilişkin verilerin toplanması,toplumu alkolün zararlı etkilerinekarşı korumak açısındanönemli. Elde edilen bu veriler,alkol kontrol politikalarında kullanılmalı. Kişi başına düşen ulusal alkol tüketimine odaklanan3.5.2 sayılı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) göstergesi, tüketimin izlenmesini şart koşuyor.Alkol tüketmeyen kişi sayısı fazla olan ve bireysel tüketim seviyesine ilişkin verilerin bulunmadığı ülkelerde bu göstergelerle ilgili sorunlar yaşanıyor. Bu durumda kişibaşına düşen ortalama alkol tüketimi miktarı hesaplanırken nüfusun genel tüketimine dayalı hesaplamalar kullanılmakta. Buda başta kadınlar olmak üzere alkol tüketmeyen büyük birgrubun var olduğu toplumlarda kişi başı tüketimle ilgili durumu yansıtmıyor. Dolayısıyla eldeedilen veriler yanıltıcı oluyor.Alkolün, alkol tüketmeyen büyük bir kitlenin bulunduğu ülkelerde risk faktörü olarak ele alınmamasının sebeplerinden biri de bu. Diğer bir sebep alkol tüketiminin dini ve politik çağrışımları sebebiyle kişisel tüketim bilgileriyle ilgili toplumsal hassasiyet.

“ALKOL TÜKETMEYEN KİŞİ SAYISI KORUNMALI”

Türkiye’de olduğu gibi, alkol tüketmeyen kişilerin de kabul gördüğü ve yaygın olduğu kültürlerde, “alkol tüketmeyen kişi sayısının azalması, kişi başına düşen tüketimin artmasına sebep olur” yaklaşımı ve alkol
tüketmeyen kişi sayısının korunmasına ilişkin politikalarbenimsenmektedir. Bu durumda araştırmaların, zararlı tüketimin yanı sıra alkol tüketiminden kaçınan kişi sıklığını ve belirleyici faktörleri ortaya koymaya odaklanması önem kazanmaktadır.Alkol, evrensel düzeyde hassas kabul edilen araştırma konularından biri olmasa da,ortama ve kültüre bağlı olarakyapılacak araştırmaların özenle planlanması gerekiyor. Ayrıca,alkol tüketen kişi yüzdesi göreceliolarak düşük olduğundan vetüketen kişilere ulaşmanın vetüketim bilgilerini toplamanın karmaşık olması sebebiyle,sigara kullanımının aksine alkol tüketimine ilişkin çalışmalarda daha özenli bir yöntem kullanılması gerekiyor.

IAC alkolle ilgili araştırmalarını nasıl yapıyor ve araştırmalar için ne öneriyor?

Uluslararası Alkol KontrolPolitikası DeğerlendirmeÇalışması (IAC), alkol kullanımıve alkol politikasıyla ilgil
davranışları ele alan ilk uluslararası izleme çalışmasıdır. Çalışmada uzmanlar tarafından geliştirilen güçlü bir bilimsel yöntem kullanılıyor. Genel amaç, alkolkontrol politikalarının etkileriniulusal düzeyinde ölçmek.Elde edilen kanıtlar, Asgari BirimFiyatlandırma gibi alkol kontrol politikalarının, alkol tüketimine bağlı trafik kazaları gibi kişilerin zarar gördüğü olayların önlenmesi açısından etkili olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte düşük gelirli birçok ülkede henüz ulusal alkol politikası yok

“STK’LAR YEREL AKADEMİK KURUMLARLA İŞ BİRLİĞİ İÇİNDE OLMALI”

Alkol ile mücadelede sivil toplumun rolü nedir ?

Sivil toplumun, kanıta dayalı alkol kontrol politikalarınınuygulanması için karar vericilere baskı yapmak ve toplumları güçlendirerek olumlu değişikliklerin yapılmasına imkân tanımak üzere iki görevi bulunuyor. Kanıta dayalı politikaların savunulabilmesi için, bir toplumda hemsorunların hem de çözümlerin varlığına dair kanıt bulunmalı.Alkol kullanımıyla ilgili bilimselkanıt genellikle Batı kökenli,farklı alkol tüketim kültürlerine genelleme yapılamıyor.

Yeşilay’ın alkol alanındaki çalışmaları hakkındaki görüşleriniz neler?

Yeşilay, bir asır önce alkol kullanımının yaygın olmadığıbir toplumda kullanımınyaygınlaşmasını önlemek üzere kurulmuştur. Yeşilay, “Alkol kullanımında güvenli miktar yok.” anlayışıyla çalışıyor. Alkol tüketiminin zararlarına ilişkin güncel kanıtlar da bu görüşe işaret ediyor.

Türkiye ile diğer ülkeleri kıyasladığınızda ne gib ifarklılıklar var?

Türkiye ile benzer alkol kullanım kültürüne sahip ülkelerin, alkol tüketim verilerinin toplanması, alkol araştırmalarının yürütülmesi ve alkol endüstrisine karşım ücadele konularında zorluklar yaşaması kaçınılmazdır. Bu tür ülkeler,söz konusu zorluklarınüstesinden gelmek için,deneyimlerini paylaşarak ve birbirlerinden ders alarak işbirliği yapmalıdır. Yeşilay, bu tür iş birliklerini yürütecek ve girişimlere öncülük edecek birkonuma ve ağa sahiptir.
Yeşilay, ‘Alkol kullanımında güvenli miktar yok.’ anlayışıyla çalışıyor. Alkol tüketiminin zararlarına ilişkin güncel kanıtlar da bu görüşe işaret ediyor.Alkol tüketen kişi sayısı az olan, alkol kontrol politikaları bulunmayan ve/veya uygulamada başarısız olan ülkeler, alkol endüstrisi tarafından büyüyen birer pazar olarak hedef alınabilir.
Bireylerin tüketim düzeylerine ilişkin verilerin toplanması,toplumu alkolün zararlı etkilerine karşı korumak açısından önemli. Elde edilen bu veriler, alkol kontrol politikalarında kullanılmalı.

DOÇ. DR. PERİHAN TORUN KİMDİR?

Doç. Dr. Perihan Torun halk sağlığı uzmanı ve akademisyendir. 10yıl pratisyen hekim olarak çalıştıktan sonra klinik rotasyonlarınıİngiltere’de yaparak Halk Sağlığı uzmanlık eğitimini tamamladı.İngiltere’de epidemiyoloji alanında yüksek lisans yaptı. 2016’dan buyana Türkiye’nin Uluslararası Alkol Kontrol Politikası Değerlendirme Çalışması’na (IAC) liderlik ediyor.

Mürsel ÇAVUŞ

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı